Vergi Tarhı

    Vergi, 4T de olarak da akılda kalıcı şekilde kısaltılan tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsilat aşamalarından oluşur. Verginin alınabilmesi için bu aşamadan geçmesi gerekir. Aşağıda bu aşamaları ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.

    TARH

    tarh nedir - tarh ne demek - vergi tarhı nedir
    Vergi tarhı nedir?

    Tarh nedir, ne demek diye bakacak olıursak; Tarh, mükellefin vergi borcunu ödeyebilmesi için miktarın hesaplanma işlemidir. Tarh işlemi, kanunlarda belirtilen oranlar üzerinden hesaplanır.

     

    Bence En İyi 5 Şirket Puanım
    1. Admin Markets
    (Türkçe Destek)
    4.9
    2. FxPro
    (Türkçe Destek)
    4.9
    3. XM 4.8
    4. LiberalFX
    (Türkçe Destek)
    4.6
    5. FXTM 4.5

     

     

    Vergi Tarhı Çeşitleri

    Vergi tarhı dört ayrı yöntem ile hesaplanır;

    Beyanname İle Tarh

    Tarhın en yaygın kullanılan ve mükellefin beyanının esas olduğu yöntemidir. Mükellefin kendi vergisini hesaplayıp vergi dairesine bildirmesi ve vergi dairesinin tarh yapma işlemidir. Ülkemizde e-beyan olarak internet üzerinden yapılabilmektedir. Beyanname ile tarh usulünde, tarh, tahakkuk ve tebliğ aynı anda yapılmış olur. İlke olarak mükellefin beyanı doğru kabul edilir ancak yanlış beyanın tespiti ve cezalandırılması için de sıkı bir denetim uygulanmaktadır.

    İkmalen Tarh

    İkmalen tarh, daha önce hesaplanan vergiye ek olarak bir vergi hesaplanmasıdır. Önce hesaplanan tarhtan sonra, verginin eksik ya da yanlış tarh edildiğinin tespit edilmesiyle bu yola başvurulur.

    Resen Tarh

    Resen tarhta, takdir usulüne göre verginin hesaplanması esastır. Verginin bir kısmı ya da tamamının hesaplanamadığı durumlarda yetkili komisyon veya merciler tarafından tarh edilme işlemidir. Yetkili merci rapor hazırlar ve tarh bu rapor üzerinden hesaplanır.

    İdarece Tarh

    Mükellefin, sorumluluklarını yerine getirmeyerek kanunda belirtilen süre içerisinde beyanda bulunmadığı zamanlarda bu yöntem uygulanır. Tarh işlemi vergi dairesi tarafından, kanunda belirtilen esaslar üzerinden yapılır. Bu uygulama sırasında hesaplanan vergiye ek olarak gecikme zammı gibi cezai yaptırımlar da uygulanabilir.

    TEBLİĞ

    Vergi dairesinin, vergi borcunu ödeyebilmesi için tarh edilen vergiyi mükellefe bildirmesidir. Vergi tebliği yazılı olarak gerçekleştirilir. Tebligat, bilinen adreslere posta yolu ile yapılır. İlgilinin kabul etmesi durumunda bildirim, daire ya da komisyonda da yapılabilir. Adresin bilinmemesi durumunda vergi tebliği ilan yoluyla yapılabilir. Adres bilinmiyor ise tebliğ ilan yoluyla yapılır. Vergi dairesinin bulunduğu yerde çıkan en az bir gazetede ilan yayınlanır.

    TAHAKKUK

    Vergi borcunun kesinleşmesidir. Tarh ve tebliğ edilen vergi ödenme aşamasına gelir. Bu süreç içerisinde mükellefin, itiraz etme hakkı vardır. Kanunda belirtilen süre içerisinde mükellef itiraz etmezse, vergi borcunu kabul etmiş olur ve vergi kesinlik kazanır.

    TAHSİLAT

    Verginin kanuna uygun olarak ödenmesidir. Mükellef vergi tarhı ile ortaya çıkan borcunu ödemediği takdirde, mükelleften gecikme faiziyle beraber zorla alınır. Tahsil yöntemlerini birkaç başlık altında inceleyelim;

    Mükellefin Ödemesi Yöntemi

    Günümüzde kullanılan en yaygın yöntemdir. Mükellef, vergi borcunu kendisi öder. Mükellef, vergi borcunu, vergi dairesine gidip ödeme yapabildiği gibi üçüncü bir kişi aracılığıyla ödeme, banka havalesi veya posta havalesiyle de gerçekleştirebilir.

    Pul, Bandrol Yapıştırmak veya Kıymetli Kağıt Kullanmak Suretiyle Verginin Ödenmesi Yöntemi

    Ülkemizde halen sık kullandığımız yöntemlerden biridir. Birkaç örnekle açıklamak gerekirse damga vergisi ve bazı harçlar pul yapıştırmak suretiyle, kira sözleşmeleri ve noterlerce kullanılan bazı evraklarda, kıymetli kağıt kullanmak suretiyle gerçekleşir.

    Devlet Memurları Eliyle Ödeme Yöntemi

    Bu yöntemde devlet, bütün vergi işlemlerini kendi kurduğu mali kuruma yaptırır. Emanet usulü de denir. Kurumda çalışan memurlar ödemeleri toplar ve bunun karşılığında devletten maaş alırlar. Bu yöntem devletin egemenlik hakkına uyumlu olsa da günümüzde mükellef sayısının oldukça artmasıyla kullanımı zorlaşmıştır.

    İltizam Yöntemi

    Devlet, vergi toplama hakkını belli bir bedel karşılığında bir kişi veya gruba devretmesine iltizam yöntemi denir. Vergi toplama hakkını alan kişiye mültezim denir. Bu yöntemde vergi toplama hakkını alan mültezim parayı peşin öder. Bu sistemin sakıncası bir hayli fazladır. Karını yükseltmek isteyen mültezim devletten aldığı hak ile vergileri yükseltmiş ve halk bu yükün altından kalkamayacak duruma gelmiştir. Bunun yanında mültezimler aralarında anlaşarak vergi hakkının satın alınma bedelini de düşürüp devleti zarara uğratmışlardır.

    İhale Yöntemi

    İhale Yönteminde de devlet vergi toplama hakkını bir kişi ya da bir gruba devreder. Farkı, bu sistemde mültezim, toplanan vergiden yüzde alır. Vergiden en az yüzde almayı kabul eden kişi ihaleyi kazanır. Bu yöntemde tarh ve tahakkuk işlemleri devlet tarafından yapıldığı için iltizam yöntemindeki sıkıntıların çoğu ortadan kalkmıştır. Bu yöntemin sakıncası ise mültezim sadece kolay toplayacağı vergileri toplayıp diğerleriyle uğraşmadığı için hazine kayıp yaşamıştır.

    Halk Temsilcileriyle Tahsilat Yöntemi

    Kısa ömürlü olmuş yöntemlerden biri. Devlet vergi toplama yetkisini halk arasından kişilere vermiş. Ancak Toplama yetkisi vermesine rağmen bu kişilerin gücü olmadığı için sistem yürümemiştir.

    Önceki İçerikTakasbank
    Sonraki İçerikYevmiye Defteri
    Yurt Dışı Forex Firmalarını değerlendiriyor, not veriyor ve başarılı bulduğum firmalar için hesap nasıl açılır konusunda sizi bilgilendiriyorum.

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.