Ölçek Ekonomisi

Ölçek ekonomisi en basit tanımıyla üretim artarken maliyetin düşmesi anlamına gelir. Bir başka deyişle firma, tesis, fabrika yada işçi anlamında büyürken maliyetlerin düşmesidir. Mantığında büyük ekonominin daha üstün olması vardır. Hemen bir örnekle açıklayalım. İlan bastırmak istediğiniz zaman şöyle bir teklif alırsınız;

1.000 adet 200 TL. Birim maliyet 0,20 TL

2.000 adet 300 TL Birim maliyet 0,15 TL

3.000 adet 400 TL Birim maliyet 0,13 TL  örnekte de görüldüğü üzere üretim arttıkça birim maliyeti düşüyor.

Ölçek ekonomisinde çıktıları artırarak maliyetleri düşürme hedefi vardır. Üretim fonksiyonunda tüm girdilerin arttığını varsayalım. Çıktıların oranına göre 3 farklı durum karşımıza çıkabilir.

Ölçeğe göre sabit getiri; Çıktılar, girdiler ile aynı oranda artarsa birim maliyet değişmez sabit kalır.

Ölçeğe göre artan getiri; Girdilerde yapılan artışın, çıktılar üzerinde daha fazla artış meydana getirmesine ölçeğe göre artan getiri denir.

Ölçeğe göre azalan getiri; Girdilerde yapılan artış, çıktılarda ki artıştan daha büyükse ölçeğe göre azalan getiri denir.

Ölçek ekonomilerinin sağladığı maliyet avantajı sonsuza kadar devam etmez. Belli bir seviyeden sonra maliyetler artışa geçecektir. Bu duruma olumsuz ölçek ekonomisi denir. Şöyle bir örnekle açıklayabiliriz; bir firma 15 işçi çalıştırırken ölçek ekonomisinde 20 işçiye çıktığı zaman artan üretim miktarıyla birlikte birim maliyeti dahada düşer. Ancak işçi sayısının daha fazla artmasıyla enflasyon oluşacak ve bu avantaj terse dönecektir ve fazla işçiler işlerin yürümesini zorlaştıracaktır.

Aşağıda yer alan formdaki kutucuğa mail adresinizi girerek size yararlı olacak bunun gibi birçok yazı hakkında bilgi alabilirsiniz.


1700+ Abone Arasına Sen de Katıl!
E-mail listeme kaydol ve birbirinden bilgilendirici içerikler mailine gelsin
*Merak etmeyin ben de spam'e karşıyım! Rahatsız etmeyecek sıklıkta içerik göndereceğime söz veriyorum.

Ölçek Ekonomisi Türleri

Ölçek ekonomileri içsel ve dışsal olmak üzere 2’ye ayrılır.

İçsel Ölçek Ekonomisi

Firmanın kendi üretim ölçeğine bağlı olarak maliyetler düşüyorsa veya yükseliyorsa buna içsel ölçek ekonomisi denir. İşçilerin uzmanlaşması, yönetimin uzmanlaşması,sermaye verimliliğin artması örnek olarak gösterilebilir.

Dışsal Ölçek Ekonomisi

Firmanın bulunduğu endüstride yaşanan bir gelişme sonucu maliyetler düşüyor veya yükseliyorsa buna dışsal ölçek ekonomisi denir. Teknolojinin gelişmesi, endüstriye talebin artması gibi nedenler örnek olarak gösterilebilir.

Hem içsel hem de dışsal ekonomiler pozitif veya negatif olabilir. Daha açıklayıcı olması açısından örneklendirelim;

Firmanın aşırı büyümesi sonucu yönetimin kontrolü kaybetmesi -negatif içsel ekonomi

Firmada işçilerin uzmanlaşması daha etkin üretim sağlar- pozitif içsel ekonomi

Teknolojik gelişmeyle yeni bir makinenin kullanılmaya başlaması- pozitif dışsal

Ulaşım, haberleşme, elektrik gibi alt yapı sorunlarına bağlı olarak çalışanların verimliliğinin düşmesi- negatif dışsal ekonomi

Daha önce yatırım şirketlerinde çalışmış ve 10 yıldır forex piyasasında işlem yapan biri olarak, bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir