Marjinal Fayda

Marjinal Fayda Nedir? Marjinal fayda hesaplama formülü nasıldır gibi konular iktisata başlangıç için ilk karşımıza çıkan ve kavramamız gereken konulardandır. Zaten marjinal fayda konusunun kavranması günlük yaşantımız içinde de davranışsal iktisat alanında birçok konuda daha rasyonel kararlar vermemizi sağlar. Peki marjinal fayda ne demek?

Dilerseniz aşağıda bulunan form yardımıyla mail adresinizi göndererek daha fazla faydalı bilgiyi zahmetsiz bir şekilde alabilirsiniz.


1700+ Abone Arasına Sen de Katıl!
E-mail listeme kaydol ve birbirinden bilgilendirici içerikler mailine gelsin
*Merak etmeyin ben de spam'e karşıyım! Rahatsız etmeyecek sıklıkta içerik göndereceğime söz veriyorum.

Marjinal Fayda Nedir?

Daha açıklayıcı ve anlaşılabilir olması için önce temel tanımlarla başlayalım Fayda; Bir mal veya hizmeti tükettiğimizde ki doyum ve memnuniyete fayda denir.

Marjinal kelimesi ise “son birim” anlamına gelmektedir. Yani marjinal fayda nedir konusunu şu şekilde açıklayabiliriz: Bir mal veya hizmetin tüketilen her ek biriminin toplam faydada yaptığı etkidir. En bilindik örneklerinden birini verelim; aşırı susuz kaldığımızda içtiğimiz ilk bardak su çok değerli olacaktır. İkinci bardak su ilki kadar olmasa da tatmin edecektir. Üçüncü bardakta ise içme isteğimiz azalacak ve sonrasında istesek de  içemeyeceğiz. Hatta çok içersek zehirlenme yaşarız. İşte her bir bardak su içtiğimizde sağladığımız fayda marjinal faydayı ifade eder.

Marjinal fayda negatif eğimlidir. Verdiğimiz örnekte de görüldüğü gibi tükettiğimiz her birim bir öncekinden daha az doyum sağlıyor. Tükettiğimiz her miktardan sonra toplam faydamız artsa da son birimden memnuniyetimiz azalır ve sıfıra iner daha sonra tüketimimiz fayda değil zarar verir. Marjinal faydanın negatif yönlü olmasının bir diğer adı Gossen Kanunudur.  Hemen bir örnekle açıklayalım.

Tüketim MiktarıToplam FaydaMarjinal Fayda
0 Birim - -
1 Birim 10 10
2 Birim 15 5
3 Birim 18 3
4 Birim 18 -
5 Birim 16 -2

Tüketilen malı sınırlamamıza gerek yok bütün mallar aynı sonucu verecek. Meyve, yiyecek, içecek veya bir hizmet olarak düşünebiliriz. Yine de örneğimizdeki mala kahve diyelim ama siz yerine istediğiniz malı koyabilirsiniz. Bir bardak kahve tükettiğimizde marjinal faydamız 10 birim, ikinci bardakta 5 birim. Her içilen bardakta fayda azalıyor hatta beşinci bardaktan sonra zarar vermeye başlıyor.

Fayda kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Hatta aynı kişinin zevk ve tercihlerinde değişiklik olması durumunda dahi aynı maldan alınan fayda miktarları değişiklik gösterir. Bu sebeble ekonomistler faydayı ölçmek için ‘’util’’ denilen bir birim kullanır. Mal veya hizmet satın alırken en yüksek faydayı sağlayabilmek için kullanılır. Örnekle açıklayalım:

Meyve                                                            Su

Miktar         Fayda                              Miktar                   Fayda

1                   100                                 1                           60

2                    80                                  2                           50

3                    60                                  3                           40

4                    40                                  4                           30

Meyve ve su mallarının fiyatlarının 1 TL olduğunu varsayalım. Bütçemiz %5 TL olarak maksimum faydayı sağlayacak mal alımını yapalım. İlk liramızla alacağımız maksimum fayda oranı 100 util ile meyvede, ikinci sırada 80 util ile yine meyve, üçüncü liramızla alacağımız mal için iki malda da 60 util görüyoruz. Bütçemiz yeterli olduğundan ikisini de alabiliriz. Kalan son liramız ile 50 util ile su alırız. Kısacası şunu yaptık bütçemizi harcayarak elde edebileceğimiz en yüksek faydayı sağladık.

Daha önce yatırım şirketlerinde çalışmış ve 10 yıldır forex piyasasında işlem yapan biri olarak, bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1 YORUM