Parite Nedir? EUR USD Parite Hesaplama

Pariteler ya da başka bir adıyla döviz çiftleri, finans piyasaları içinde en çok rağbet gören yatırım araçlarındandır. Daha önce En İyi Yatırım Aracı yazımda da üzerinde durduğum pariteler forex ve daha başka birçok alanda yatırım yapabileceğiniz döviz çiftleri olarak karşımıza çıkar. Ayrıca haber bültenlerinde de sık sık parite yorumları görürüz. Peki parite nedir, parite hesaplama nasıl yapılır, Eur Usd parite ve diğer majör pariteler nelerdir? Bu yazımda olabildiğince bu konulara değinmeye çalıştım.

Parite Nedir?

Parite, bir ülke para biriminin bir başka ülke para birimi cinsi ile ifadesidir. Örneğin ülkemizde sık sık dolar ne olur, dolar ne kadar diye sorulduğunu duyabilirsiniz. Vatandaşlarımız arasında kasıt genellikle Dolar TL paritesidir. Yani doların Türk Lira’sına karşı olan değerini ifade ederler. Ancak EUR USD parite, USD JPY parite gibi doların dahil olduğu başka pariteler de mevcut.

Bence En İyi 5 Şirket Puanım
1. Admin Markets 4.9
2. FxPro 4.9
3. Markets53 4.8
4. XM 4.5
5. Pepperstone 4.5

Kelime anlamı olarak parite nedir diye bakacak olursak; parite, nominal değer anlamına gelen “par value” ifadesinden türetilmiştir. Türkçe’ye genellikle döviz çiftleri olarak çevrilir. Anlayacağınız üzere parite iki farklı ülkenin para biriminden oluşan bir döviz çiftidir. Bu ülkelerin para biriminin birbirine karşı olan değeridir.

Aşağıda hazırlamış olduğum infografikte major para birimleri ve pariteleri görebilirsiniz. 7 büyük majör parite vardır. Bunlar gerek ticarette gerekse yatırımda en çok işlem gören paritelerdir.

parite ne demek - parite nedir - major pariteler - minör pariteler
Parite Nedir? Majör pariteler neler?

Aşağıdaki görsel üzerinden bazı parite terimlerini ve kavramlarını açıklayalım. Yukarıdaki örneklerde gördüğünüz paritelerde bir döviz çifti bulunuyor. İlk yazılan döviz yani paritenin solundaki döviz “baz döviz” olarak anılır. İkinci yazılan para birimi yani paritenin sağ tarafındaki döviz ise karşıt döviz olarak anılır. Örneğin Euro Dolar paritesi için baz döviz Euro, karşıt döviz ise dolardır. Dolar TL paritesi içinse baz döviz dolar karşıt döviz ise TL’dir. Alım satım yaparken ise paritenin bir alış bir de satış fiyatı vardır. Alış fiyatı satış fiyatından biraz daha yüksek olur. Çünkü aksi takdirde aldıktan hemen sonra sattığında fiyat değişmese bile kar elde edersiniz. Aradaki bu alım satım farkı spread olarak adlandırılır ve pip ile ölçülür.

Euro-Dolar parite nasıl okunnur?

Dolar ne kadar diye sorulduğunda 3,5 lira gibi bir cevap duyarsak Dolar TL paritesine göre hareket edilmiş olur. Türkiye’de yaşayan insanlar için Dolar TL paritesine göre şekillenir. Ancak Avrupa’da yaşayan birisi karşıt dövizi Euro olarak alıp Dolar Euro paritesine göre cevap verecektir.

Parite Hesaplama

Parite hesaplama işlemi aslında basit bir pay-payda ile oranlanma işlemidir.  Euro Dolar paritesi için konuşacak olursak pay kısmı Euro, payda kısmı Dolar gibi düşünmek gerekir. Dolayısıyla 1 Euro karşılığında kaç Dolar alınabildiğine bakmış oluruz. Bu yazının yazıldığı tarih itibariyle Euro Dolar paritesi 1,16 değerinde. Yani 1 Euro ile 1,16 Dolar alınabileceği anlamına gelecektir. USD TL paritesi de aynı şekilde 1 USD karşılığında kaç TL alacağınızı ifade ediyor.

Yatırımları gerçekleştirirken baz dövize göre (paritenin solundaki döviz), kar/zarar hesaplarken ise karşıt dövize göre (paritenin sağındaki döviz) hesaplarız.

Örnek 1: USD TL 3,50 iken forex ve benzeri yatırım piyasalarında alım işlemi gerçekleştirdiğinizde Dolara göre hesap edilir. 1000 Dolarlık bir alım işlemi gerçekleştirdiğinizi farz edelim. USD TL paritesi 3,60’a geldiğinde karınız ne olur?

3,60-3,50=0,10 TL yani 10 kuruş. 1000 x 0,10 = 100 TL karınız gerçekleşmiş olacaktır. Gördüğünüz gibi dolara göre yatırım TL’ye göre kar zarar hesabı gerçekleştirmiş olduk. TL üzerinden de şu şekilde hesap gerçekleştirebilirsiniz. Başlangıçta 3500 liraya 1000 dolar almış oldunuz. Şimdiyse o 1000 doların değeri 3600’e çıktı.

Ancak kuyumcudan ya da döviz bürosundan yatırım yapmak yerine bankaları, forex firmalarını yani dijital ortam sunanları tercih ederseniz bu şekilde hesap biraz daha zor olur. Bu nedenle parite hesaplama işlemini baz dövize göre yatırım karşıt dövize göre kar zarar hesabı üzerinden yaparsanız işiniz daha da kolaylaşır.

Örnek 2: EUR USD paritesi 1,10’da iken 500 Euro’luk yatırım yaptığımızı farz edelim. EUR USD paritesi 1,40’a çıkarsa karımız ne olur?

1,40-1,10=0,30 yani 30 cent. 500 x 0,30 = 150 dolar karımız olur.

Euro Dolar Paritesi

Euro Dolar Parite

EUR USD paritesi dünya üzerinde en çok işlem gören parite olarak karşımıza çıkar. Forex yatırımlarının ise %37’si EUR USD paritesi üzerinden yapılmaktadır. Zaten euro da dolar da yine dünyada en çok işlem gören iki para birimi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Aşağıda Euro Dolar parite grafiğini görebilirsiniz. 2002 yılında parite 1’den az seviyedeyken 2008 yılında kadar bir yükseliş yaşamış ve 1,6 seviyelerine kadar gelmiştir. Bunun sebebi tüm dünyada doların ucuzlatılmasından kaynaklıdır. Ardından ABD’nin tekrar güçlü dolar için para politikalarını düzenlemesiyle beraber Euro Dolar paritesinin de 1 seviyesine doğru yaklaştığını görmekteyiz. Yakın bir zaman içerisinde “Euro Dolar paritesi 1 olur mu?” tartışmalarını da sıkça görmekteydik.

euro dolar paritesi - parite grafiği - EUR USD
Euro Dolar Parite Grafiği

Euro bir para birimi olarak 1999 yılında işleme sokuldu. Ancak yukarıdaki grafikte 1999 öncesini de görebilirsiniz. Bu tarihler ise öncesindeki para birimlerinin ortalamalarına göre bir modelleme yapılarak elde edilmiştir. Bu verilere göre Euro Dolar paritesinin en yüksek olduğu tarih 1.87 ile Temmuz 1973’tür. En düşük olduğu tarih ise 0.70 ile Şubat 1985’tir.

USD JPY paritesi

Dolar Japon Yeni paritesi de majör paritelerden biridir. Baz döviz dolar olarak karşıt döviz ise Japon yeni olarak karşımıza çıkar. USD JPY paritesi genellikle yatırımcıların yüzünü güldürebilen bir parite olagelmiştir. Çünkü hem USD hem de JPY yapılan müdahaleler ile sıkça dalgalanmaktadır. Bunun neticesinde de USD JPY paritesi yüksek dalgalı bir parite olarak karşımıza çıkar.

Japonya ekonomisinin ihracattan beslenmesi nedeniyle Japonya tarafından Japon Yeni’ne sıklıkla müdahale edilmektedir. Bu da paritede dalgalanmalara sebep olur. Daha önce kur savaşları olarak adlandırılan bu müdahaleler, kurun yönünü doğru tahmin eden yatırımcıların yüzünü güldürmüştür.

USD JPY parite grafik

Tarihsel süreç içerisinde USD JPY paritesi en yüksek değerine 306.84 ile Aralık 1975’te, en düşük değerine ise 75.74 ile Ekim 2011’de ulaşmıştır.

GBP USD Paritesi

Sterlin Dolar paritesi de bir diğer majör parite olarak karşımıza çıkar. Baz döviz olarak Sterlin, karşıt döviz olarak ise dolar karşımıza çıkmaktadır.

Paritenin tarihsel sürecine bakacak olursak İngiliz Amerikan rekabeti gibi Sterlin Dolar rekabeti de olduğunu görebiliriz. Parite değerlerinin kısa süreçler içerisinde bir dip bir de tepe oluşturduğunu görmemiz mümkündür. Örneğin 1980’de 2,5 seviyelerinde olan paritenin 5 yıl sonra 1985’te tarihinin en düşük değerine ulaşarak 1,05 seviyesine indiğini ve birkaç yıl sonra tekrar 2 seviyesine doğru yükseliş yaşadığını görmek mümkündür.

Sterlin Dolar parite grafik

Aynı şekilde 2008’de 2 seviyesinde olan paritenin 1 yıl sonra 2009’da 1.4 seviyesine indiğini görebiliriz. İngiliz ekonomisinde meydana gelen gelişmeler pariteyi doğrudan etkilemektedir. Merkez bankaları tarafından yapılan açıklamaları, açıklanan verileri anlık olarak takip etmeniz mümkündür. Böylece forex piyasasında GBP USD paritesine yatırım yaparak çok kısa sürelerde gerçekleşen dalgalanmalar üzerinden kazanç elde etmeniz mümkündür.

 

 

 

Kimler Ne Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
  Üye Ol  
Bildir