Fed Nedir? Fed Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur?

Fed Nedir? Özellikle son yıllarda ismini çok sık duyar olduk. Fed faiz artırır mı? Fed faiz artırırsa dolar ne olur? gibi sorular mutlaka karşımıza çıkmıştır. Son olarak Fed başkanlık seçimi gündemimizi oldukça meşgul etti. Aday isimlerinin değişmesi bile piyasalarda etki yaratmaya yetti. Peki Fed nedir? Görevleri nelerdir? Fed faiz kararı neden bu kadar etkilidir? işte tüm bu soruların cevaplarını bu yazıda vermeye çalışacağım.

 

FED Nedir?

Bence En İyi 5 Şirket Puanım
1. Admin Markets 4.9
2. FxPro 4.9
3. XM 4.8
4. Tera FX UK 4.8
5. Pepperstone 4.5

Fed nedir konusunu kısaca açıklayacak olursak; ABD merkez bankası olarak tanımlayabiliriz. Yetkileri bakımından Merkez Bankası olarak gözükse de işleyişi bakımından farklıdır. Şöyle ki; bankalar kendi bölgelerinde 12 Merkez Bankası kuruyor. Her Merkez Bankası’nın dokuz üyeli yönetim kurulu var. Bu dokuz üyenin altısı pay sahibi bankalar tarafından belirlenirken geri kalan üç üye merkez (Fed) tarafından atanıyor. Bu sistemi Washington merkezdeki Yönetim Kurulu (Guvernörler Kurulu) kontrol ediyor. Guvernörler Kurulu’nun bir başkan bir de yardımcısı olmak üzere toplamda yedi üyesi bulunuyor. Bu kurulun tamamı ABD Başkanı tarafından belirlenip Kongre tarafından onaylanması gerekiyor. Böylece iplerin kamunun elinde olduğu yarı özel yarı kamusal bir sistem ortaya çıkıyor.

 

FED Faiz Kararı Neden Önemli?

Fed faiz kararı - fed faiz artırır mı
Fed Faiz Kararı Neden Önemli?

Fed faiz kararı ve açıklamalarının bu kadar önem taşımasının başlıca sebebi, dünyanın en büyük ekonomik gücü olan ABD’nin para politikasını şekillendirmesidir. Fed’in alacağı kararlar ABD ile sınırlı değildir. Çünkü dolara yön verir.

Tüm dünyadan birçok insan Fed faiz artırır mı sorusunu düşünerek hareket etmektedir? Fed faiz artırırsa dolar ne olur, altın ne olur gibi senaryoları hesaplayarak yatırımlarını yönlendirmeye çalışır. Bu yüzden Fed faiz kararı da ekonomi dünyasında en çok takip edilen konulardan biridir. Hatta bırakın fed faiz kararı açıklamasını, faiz artırımı olabileceğine yönelik bir demeç bile doların hareketlenmesine sebep olur. Bu demeçin hangi yetkili tarafından yapıldığı da ayrıca önem taşır. Örneğin bu açıklama Fed başkanı tarafından yapılıyorsa önemli dolarda önemli hareketler görebiliriz.

Ülkelerin dış ticaretlerinde dolar kullanması ve günümüzün en önemli kaynaklarından petrolün satışının dolar üzerinden yapılması Fed açıklaması ve kararlarının etkisini tüm dünyaya yayar. Olumsuz yönü ise ABD ekonomisindeki sarsıntı diğer ülkelerde de fazlasıyla hissedilir. Özellikle yurt dışından sermaye bulmak zorunda olan, Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler bu etkileri çok daha fazlasıyla hisseder. Gelişmekte olan ülkeler cari açığı dengelemek için dış finansmana ihtiyaç duyarlar. Fed faiz kararı artış yönünde çıkarsa  bu ülkelere olumsuz yansırken faizleri düşük tutması olumlu yansıyacaktır.

Tabi Fed’in tek para politikası aracı artık sadece faiz kararı değil. Fed 2008′ deki küresel krizde alışılagelmiş yöntemlerin dışına çıktı. Krizden çıkmak için rekor derecede düşük faizler uyguladı ve olağan dışı bir önlem olarak varlık alım programı başlattı. Bu genişlemeci politikaların sonucu olarak piyasalar da etkilendi ve uluslararası piyasalarda temel değişim aracı olan doların arzı arttı. Dolar arzının artması, doları ucuzlatarak diğer yabancı ülkelerin de borçlanma seviyelerini artırdı. Bu durum da Fed kararlarının önemini uluslararası ekonomi için daha da önemli bir seviyeye taşıdı.

Fed kararlarının yanı sıra FOMC toplantılarının kayıtları da oldukça önemlidir. FOMC tutanakları toplantıdan 3 hafta sonra açıklanır ve toplantıda geçen konuşmaların detaylarını içerir. Yatırımcılar için bu tutanak gelecekteki politikalara ışık olabileceğinden sıkı takip edilir. Tutanakların satır araların da geleceğe yönelik ipuçları olması muhtemeldir.

FED Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur?

Fed faiz artırırsa dolar ne olur sorusu tüm dünyadaki yatırımcıların takip ettiği sorulardan biridir. Ufak da olsa tasarruflarını değerlendirmeye çalışan yatırımcılar bile faiz faiz artırır mı diye merak etmekte. Bunun sonucundan da Fed faiz artırırsa dolar ne olur sorusu ortaya çıkmakta.

Genel olarak Fed faiz artırırsa dolar artar. Çünkü bir ülkede faizin artması durumunda paranızı riske atmadan faiz üzerinden değerlendirme şansınız da olacaktır. Böylece size daha çok faiz veren ülkenin para biriminde paranızı tutmanız mantıklı olur. Ancak çok faiz veren ülkelerin bir kısmı güvenli olmayabilir. Ekonomileri sağlıklı olmayabilir. Bu nedenle yatırımcılar bu tarz gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelere gitmeye korkar.

Eğer gelişmiş bir ülke olarak ABD için Fed faiz artırırsa dolar artacaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, önceden fiyatlanma meselesidir. Eğer faiz artırımı konusunda kararlı bir Fed açıklaması önceden gelmişse, yani iş sadece faiz kararı açıklamaya kalmışsa o zaman bu durum önceden fiyatlanır. Önden yer kapmak isteyen yatırımcılar nasıl olsa faiz artırımı garanti gözüyle bakıp dolara yatırım yaparak doların artmasını sağlar. Fed faiz kararı geldiğinde de dolarda gevşeme olur ve fiyatlar düşmeye başlayabilir. Geçenlerde bunun bir örneğini yaşadık. Bu duruma karşı dikkatli olmakta fayda var.

Aşağıdaki grafikte Fed faiz kararı ve dolar endeksi arasındaki ilişkiyi tarihsel olarak görebilirsiniz. Dolar fiyatlarını nelerin etilediği hakkında daha kapsamlı bilgiler için dolar ne olur yazımı okuyabilirsiniz.

Fed Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur
Fed Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur?

FED Faiz Artırırsa Altın Ne Olur?

Fed faiz kararı altın fiyatlarını da etkilemektedir. Çünkü genel çerçeve itibariyle altın ve doların ters olarak hareket ettiğini görmekteyiz. Burada kastedilen gram altın değil ons altındır. Aşağıdaki grafikte de tarihsel olarak fed faiz kararı ve altın fiyatları arasındaki ilişkiyi görebilirsiniz. Özellikle 90lar sonrasında Fed faiz kararı ve altın fiyatları arasındaki ters ilişikiyi görebilmek mümkündür. Altın fiyatlarını ne etkiler konusunda daha kapsamlı bilgiler için altın fiyatları ne olur yazımı inceleyebilirsiniz.

Fed Faiz Artırırsa Altın Ne Olur
Fed Faiz Artırırsa Altın Ne Olur?

FED Başkanı Nasıl Seçilir? FED Başkanı Kim?

ABD Başkanı, Fed Başkan adayını açıklar. Eğer senatoda uygun görüp onaylarsa başkan seçilir. Şu an Fed’e Janet L. Yellen başkanlık ediyor. Yukarıda belirttiğimiz gibi Donald Trump gelecek dönem adayını açıkladı: Jerome H. Powell

Tarihçesi

Fed, 1913 yılında federal rezerv sistemi adıyla kuruldu. İlk yıllarında görevi tarım kredilerini düzenlemekti. 1929’da ki Büyük Buhran’dan sonra ABD Kongresi Acil Bankacılık Yasası dışında, biri 1933 diğeri 1935’de olmak üzere iki bankacılık yasası daha geçirdi. Bu yasalarla Merkez Bankalarına tanınan haklar Fed’in haklarını da artırdı. Hükümet denetimi olmadan çalışma  Fed’in özgürlük alanını genişleterek önemini katladı. 1933’deki bankacılık yasası ile Fed’in para politikası belirleme organı olarak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) kuruldu. Bu yasa ile FOMC’nin aldığı kararlar Rezerv Bankalar için tavsiye niteliğindeyken 1935’de çıkarılan bankacılık yasasıyla FOMC’nin şu anki yapısını oluşturdu. Ayrıca 1934’de geçirilen ayrı bir yasa ile yatırımcıları koruması ve piyasaları kontrol etmesi amacıyla ABD’nin SPK’sı da diyebileceğimiz Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC, Securities and Exchange Commission) kuruldu.

İlk FED başkanı Charles Hamlin. Şu anki FED başkanı Janet Yellen ise on beşinci başkandır. ABD Başkanı Donald Trump, 2018 Şubat’ta görev süresi dolacak olan Janet Yellen’in yerine başkanlık koltuğuna aday olarak şu an yönetim kurulu üyesi olan Jerome Powell’ı gösterdi. Yani Powell çok büyük bir ihtimalle on altıncı FED başkanı olacak.

FED’in Görevleri

  • Para basımından ve dağıtımından sorumludur.
  • Enflasyon ve döviz kurunu yönetmek için faiz oranını belirler.
  • Piyasanın para arzı ve kredi ihtiyacını tespit eder.
  • Güvenli ve sorunsuz bankacılık anlayışı sağlamaya çalışır.
  • Bankaları denetler ve düzenler.
  • Bankalar arası fon aktarımını sağlar.
  • Bu asli görevlerin yanı sıra ekonomik krizlere engel olmak için acil nakit ihtiyaçlarını karşılayabilir ve ABD hükümetine mali danışmanlık yapabilir.

FED’in Organları

  1. Yönetim Kurulu
  2. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC)
  3. 12 Merkez Bankası
  4. Üye Bankalar
  5. Danışma Komisyonları

FOMC normal şartlar altında yılda 8 kez toplanır. Gerekli görülürse bu sayı artabilir. Kararları 7 kişilik yönetim kurulu üyesi ve 5 bölgesel Merkez Bankası başkanından oluşan kurul verir. Bu beş bölgesel Merkez Bankası her sene değişir. Böylece her bölgeye zamanla kararlarda söz hakkı verme amacı güdülür. Oy vermeyen diğer 7 bölgesel Merkez Bankası başkanları sadece görüş bildirebiliyor ancak oy verme yetkisi olmuyor. Kuruldakilerin en fazla görev alabilecekleri süre 14 yıldır. Başkan ve yardımcılarının ise görev süresi 4 yıldır fakat görev süresi sonunda eğer ABD Başkanı uygun görürse görev süreleri uzatılabilir.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz